Tham vọng trở thành trung tâm vàng toàn cầu của Singapore

Singapore đang đẩy mạnh tham vọng trở thành trung tâm vàng toàn cầu thông qua dịch vụ lưu ký dành cho các ngân hàng trung ương và ưu đãi thuế...

Ngày 10/11, Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS) ra mắt dịch vụ
lưu ký vàng dành cho các ngân hàng trung ương và định chế thuộc chính phủ nước
ngoài, với sức chứa ban đầu 500 tấn. Singapore cũng dự kiến miễn thuế cho một số
dịch vụ trên thị trường vàng bán buôn, gồm lưu ký, tinh chế, đúc lại, kiểm định
và môi giới.

Trước đó, hồi tháng 6, Singapore công bố kế hoạch xây dựng hệ
thống thanh toán bù trừ vàng vật chất nhằm hỗ trợ thanh toán các giao dịch vàng
thỏi tại nước này. Hệ thống này dự kiến đi vào hoạt động từ quý 1/2027.

THẾ BẤT LỢI SO VỚI LONDON VÀ HỒNG KÔNG

Theo hãng tin CNBC, các biện pháp trên nhằm đưa Singapore trở
thành một trung tâm giao dịch và lưu trữ vàng lớn của thế giới, tương tự London
và Thụy Sỹ. Singapore đang theo đuổi mục tiêu này trong bối cảnh hoạt động giao
dịch vàng có xu hướng dịch chuyển sang châu Á.

Tuy nhiên, việc giành chỗ đứng trên thị trường vàng do các
trung tâm truyền thống chi phối không dễ dàng. Chẳng hạn, các kho tại London
lưu giữ khoảng 9.850 tấn vàng vào cuối tháng 10, bao gồm vàng thương mại và
vàng của các ngân hàng trung ương.

Singapore còn phải cạnh tranh với Hồng Kông, nơi đang mở rộng
hạ tầng lưu trữ và thanh toán bù trừ vàng, đồng thời có lợi thế nằm gần Trung
Quốc đại lục, thị trường tiêu thụ vàng hàng đầu thế giới.

Trao đổi với hãng tin CNBC, ông Juerg Kiener, Giám đốc đầu
tư của công ty Swiss Asia Capital, nhận định Singapore tham gia cuộc đua khá muộn.
Theo ông, để hình thành một trung tâm vàng vật chất, thị trường cần có khối lượng
giao dịch đủ lớn cùng các hoạt động tài chính gắn với việc mua bán vàng thực tế.
Trung Quốc đại lục là thị trường hàng đầu thế giới, còn Hồng Kông đóng vai trò
cửa ngõ kết nối thị trường này với bên ngoài.

“Singapore không có vị thế thuận lợi để cạnh tranh với Hồng
Kông trong lĩnh vực giao dịch được bảo đảm bằng vàng”, ông Kiener chỉ ra.

Thay vào đó, ông Kiener cho rằng Singapore có thể khai thác
phân khúc riêng là lưu trữ vàng vật chất cho các tổ chức tài chính. Dù vậy, đây
không phải lĩnh vực hoàn toàn mới với quốc đảo này, khi Singapore đã có sẵn các
dịch vụ lưu ký thương mại, trong đó có kho ngoại quan trang bị an ninh cao gần
sân bay Changi.

Điểm khác biệt của dịch vụ mới là kho lưu ký sẽ do chính MAS
– ngân hàng trung ương của Singapore – vận hành. Nhờ đó, các cơ quan tiền tệ nước
ngoài có thêm lựa chọn gửi vàng tại một đơn vị lưu ký cấp quốc gia.

“Điều này không thường xảy ra trên thị trường vàng hay trong
cộng đồng các ngân hàng trung ương”, ông Shaokai Fan, Trưởng bộ phận ngân hàng
trung ương toàn cầu của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), nhận định với CNBC.

Theo ông Fan, động thái của Singapore diễn ra khi căng thẳng
địa chính trị khiến các ngân hàng trung ương ngày càng cân nhắc lại nơi cất giữ
vàng dự trữ. Báo cáo của WGC công bố hồi tháng 9 cho thấy trong 12 tháng trước
đó, nhiều quốc gia đã đa dạng hóa địa điểm lưu trữ vàng, trong khi nhiều nước
khác đang lên kế hoạch tương tự.

“Sự ổn định chính trị, khung pháp lý vững chắc và mạng lưới
kết nối hàng không rộng khắp có thể giúp Singapore trở thành lựa chọn hấp dẫn
bên cạnh các trung tâm lưu trữ truyền thống”, ông Fan nói.

Ông Nikolas Kavalis, Giám đốc điều hành của công ty Metals
Focus, cũng đánh giá dịch vụ lưu ký dành cho các định chế chính phủ là sự bổ
sung quan trọng cho hạ tầng thị trường vàng hiện có của Singapore. Tuy nhiên,
theo ông, riêng hoạt động lưu trữ chưa đủ để hình thành một thị trường vàng thỏi
hoàn chỉnh.

Thách thức lớn hơn là tạo dựng thanh khoản và thu hút đủ hoạt
động mua bán để cạnh tranh với London, thị trường vàng giao dịch ngoài sàn
(OTC) lớn nhất thế giới.

Ông Kavalis cho biết cả Singapore và Hồng Kông vẫn đang phát
triển hạ tầng thanh toán bù trừ của riêng mình. Do đó, chưa nơi nào có hệ sinh
thái giao dịch đủ chiều sâu như London, vốn là nền tảng giúp thành phố này duy
trì vị thế thống trị.

Dù vậy, việc thu hút vàng dự trữ của các ngân hàng trung
ương có thể giúp Singapore từng bước cải thiện thanh khoản, nhất là nếu lượng
vàng được gửi tại đây có thể được huy động phục vụ giao dịch, thay vì chỉ nằm
trong kho.

CƠ HỘI TỪ DÒNG VÀNG DỊCH CHUYỂN SANG CHÂU Á

Dòng chảy vàng toàn cầu đã thay đổi đáng kể trong một thập kỷ
qua. Trước đây, phần lớn vàng thỏi trên thế giới đi qua London và Thụy Sỹ, nơi
các thanh vàng lớn được giao dịch hoặc tinh chế trước khi chuyển sang thị trường
châu Á.

Theo ông Kavalis, sự mở rộng của các nhà máy tinh chế tại
châu Á, cùng nhu cầu gia tăng trong khu vực, đang giúp vàng được vận chuyển trực
tiếp giữa các thị trường châu Á nhiều hơn, qua đó giảm sự phụ thuộc vào các
trung tâm châu Âu. Việc hình thành các trung tâm vàng có hạ tầng và dịch vụ
phát triển hơn tại châu Á có thể đẩy nhanh xu hướng này.

Trong quá trình đó, Singapore và Hồng Kông có thể thu hút những
nhóm khách hàng khác nhau. Ông Kavalis cho rằng Hồng Kông có lợi thế trong việc
phục vụ các ngân hàng trung ương và định chế có hoạt động tài chính gắn chặt với
Trung Quốc. Singapore lại có thể hấp dẫn những đơn vị vốn đã tham gia hệ thống
ngân hàng và thị trường tài chính của nước này.

Ông Fan lại nhìn thấy dư địa tăng trưởng cho cả Singapore và
Hồng Kông.

“Chúng tôi thấy hai trung tâm bổ trợ cho nhau chứ không thực
sự cạnh tranh”, ông Fan nói.

Ngày thứ Ba (10/11), Phó Thủ tướng Singapore Gan Kim Yong
bác bỏ quan điểm cho rằng Singapore và Hồng Kông đang tranh giành thị phần
trong cùng một thị trường có quy mô cố định.

“Đây không phải trò chơi có tổng bằng 0”, ông Gan nói.

Ông Gan cho biết dịch vụ lưu ký vàng của Singapore sẽ mang đến
cho các ngân hàng trung ương thêm một lựa chọn để đa dạng hóa nơi lưu giữ dự trữ
vàng.

Dù vậy, việc Singapore có thể biến uy tín là trung tâm tài
chính đáng tin cậy thành khả năng thu hút lượng vàng thỏi lớn hay không vẫn cần
thời gian kiểm chứng. Ông Fan nhận định đây là vòng luẩn quẩn khi muốn thu hút
khối lượng giao dịch thì cần có thanh khoản, nhưng muốn có thanh khoản lại cần
khối lượng giao dịch.

Ngọc Trang
Tạp chí điện tử của Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam