Ô Quy Hồ mở cửa mây, rẻo cao Lai Châu thức giấc cùng du lịch xanh
Nếu như Sa Pa đã trở thành khu du lịch sầm uất, thì những bản làng bên kia đèo Ô Quy Hồ, thuộc tỉnh Lai Châu còn rất hoang sơ, quanh năm ẩn mình trong sương mù. Như gạch nối giữa hai tỉnh Lào Cai và Lai Châu, con đường Ô Quy Hồ ẩn chứa bao điều bí ẩn, chờ du khách khám phá…
Chúng tôi vừa có chuyến presstrip Lai Châu – Lào Cai, trải nghiệm cung đường du lịch mới mở ra nơi đèo Ô Quy Hồ, một trong “tứ đại đỉnh đèo” nổi tiếng nhất vùng Tây Bắc. Từ trung tâm phường Sa Pa (tỉnh Lào Cai), con đường đèo Ô Quy Hồ phía tỉnh Lào Cai san sát hàng quán, dịch vụ du lịch. Thế nhưng, khi đến địa phận tỉnh Lai Châu, không gian dường như thay đổi hoàn toàn, rất ít hàng quán, nhưng mở ra một vùng cảnh sắc hoang sơ, hùng vĩ và đầy mê hoặc.
MỞ RA SINH KẾ MỚI CHO BÀ CON DÂN TỘC THIỂU SỐ BẢN ĐỊA
Đỉnh đèo Ô Quy Hồ thuộc địa phận xã Bình Lư, tỉnh Lai Châu mang trong mình vẻ đẹp rất riêng. Ở độ cao trên 2.000m so với mực nước biển, những khúc cua uốn lượn hiểm trở cùng chiều dài khoảng 50km khiến Ô Quy Hồ quanh năm mây phủ trắng, trở thành điểm đến vừa thách thức, vừa hấp dẫn đối với du khách yêu thiên nhiên và khám phá.

Khu du lịch sinh thái đỉnh đèo Hoàng Liên – Cổng trời Ô Quy Hồ, thuộc xã Bình Lư, tỉnh Lai Châu, nằm ngay bên Quốc lộ 4D, cách Sa Pa khoảng 15km. Từ đây, đứng trên phóng tầm mắt ra xa, cảm nhận trọn vẹn sự bao la của đất trời Tây Bắc: núi non trùng điệp, biển mây trắng xóa, khung cảnh đẹp hư ảo khiến lòng người không khỏi xao động.
Khu du lịch cổng trời mang đậm bản sắc Tây Bắc với hàng loạt điểm tham quan độc đáo như Tượng Phật Thập Diện, Bàn Tay Tài Lộc, Suối Tiên, Hồ Vô Cực, Vườn Treo, Hầm Ánh Sáng, Chợ Tây Bắc, Núi Công Cha… Bên cạnh đó là hệ thống hoạt động giải trí đa dạng phù hợp cho nhiều lứa tuổi như zipline, phim 12D, xe trượt, xích đu, bắn cung, chèo kayak; cùng khu thiền, spa, gym, bể bơi bốn mùa, xông hơi hiện đại giữa không gian trong lành của núi rừng. Du khách còn có thể lựa chọn các loại hình nghỉ dưỡng độc đáo như bungalow, nhà cây, ngủ bản để hòa mình vào thiên nhiên hoang sơ.

Chính vị trí đặc biệt nằm giáp ranh hai tỉnh đã khiến Ô Quy Hồ đang dần trở thành nơi làm kinh tế mới cho bà con dân tộc Mông, Dao sinh sống trên rẻo cao Tây Bắc. Nhiều thanh niên địa phương đã mạnh dạn rời bản, vượt hàng chục cây số lên “cổng trời” để làm du lịch”.
Tại đây, chúng tôi gặp vợ chồng anh Phùng Ông Khé (sinh năm 1999) và chị Phàn Tả Mẩy (sinh năm 2001), người dân tộc Dao từ xã Bản Hồ (Lào Cai) đã đến đây và trở thành nhân viên tại Khu du lịch.
“Vợ chồng tôi cùng làm việc tại khu du lịch Ô Quy Hồ. Tại đây, chúng tôi được đào tạo bài bản về kiến thức làm dịch vụ du lịch và nền tảng văn hóa bản địa của người dân tộc thiểu số”, anh Khé chia sẻ.
Bà Trần Kiều Oanh, Giám đốc điều hành Khu du lịch cổng trời Ô Quy Hồ, cho biết đơn vị luôn sẵn sàng phối hợp cùng địa phương và người dân để hướng dẫn bà con làm du lịch chuyên nghiệp, bền vững. Không chỉ tạo việc làm cho con em Lào Cai, Lai Châu, khu du lịch còn trực tiếp “cầm tay chỉ việc”, giúp người dân nắm vững cách làm du lịch cộng đồng hiệu quả.
Ông Lương Việt Thảo, Chủ tịch UBND xã Bình Lư, cho hay mô hình này không chỉ giúp người dân tăng thu nhập mà còn mở ra sinh kế mới, góp phần thay đổi diện mạo kinh tế – xã hội địa phương.
BẢN CHU VA HOANG SƠ VÀ THƠ MỘNG
Từ đỉnh đèo Ô Quy Hồ hùng vĩ, phóng tầm mắt ra khoảng không bao la, dãy Chu Va hiện lên trọn vẹn dưới tầng mây bồng bềnh, như một bức tranh núi rừng còn nguyên nét hoang sơ. Nằm trên địa bàn xã Bình Lư (tỉnh Lai Châu), Chu Va đang dần trở thành điểm đến mới mẻ đối với những du khách yêu thích khám phá thiên nhiên.
Theo giới thiệu của lãnh đạo UBND xã Bình Lư, chúng tôi có mặt tại bản Chu Va 6, nằm dưới chân Ô Quy Hồ ở độ cao khoảng 1.000m so với mực nước biển. Đây là bản làng gần như chưa xuất hiện trên bản đồ du lịch Tây Bắc, nhưng đứng ở bất kỳ vị trí nào trong bản cũng có thể thu trọn thung lũng mây phủ dưới chân đèo vào tầm mắt.

Đỉnh Chu Va sừng sững như một mũi tên nhọn vươn thẳng lên trời cao, tạo nên địa thế đặc biệt khiến nơi đây được ví như “rốn mây”. Theo thời gian trong ngày, cùng sự thay đổi của ánh sáng và thời tiết, Chu Va khoác lên mình nhiều sắc thái khác nhau: lúc trầm mặc, khi huyền ảo, có khi lại bừng sáng giữa biển mây trắng xóa.
Bản Chu Va mỗi độ cuối đông đầu xuân lại bước vào mùa đẹp nhất trong năm – mùa hoa mận nở. Hoa mận phủ kín lối đi, bờ rào, len lỏi quanh những nếp nhà gỗ của người Mông, tạo nên khung cảnh bồng bềnh, trong trẻo Chu Va không chỉ hấp dẫn bởi vẻ đẹp thiên nhiên, mà còn bởi nhịp sống bình dị của bản vùng cao, nơi ai ghé qua cũng muốn chậm lại, hít căng mùi gió núi và giữ cho mình một khoảng bình yên hiếm có.

Anh Hàng A Tô, Phó bản Chu Va 6 cho biết bản có 168 hộ dân nhưng ai cũng đồng lòng bảo nhau xây dựng homestay mà vẫn giữ nếp nhà truyền thống của người Mông. Ở những ngôi nhà có tầm view “triệu đô”, dân bản đã biết mở những quán cà phê đầu tiên bán và giới thiệu sản phẩm địa phương.
Vợ chồng anh Giàng A Tính – chị Thào Thị Sung thuộc thế hệ 9X của bản Chu Vai 6 cũng nhanh chóng thức thời, dựng cổng nhà và một căn chòi ngay đầu hồi với tầm mắt nhìn thẳng lên đỉnh Ô Quy Hồ vời vợi. Anh Tính cho biết nghe hướng dẫn anh sẽ dành riêng một nếp nhà để làm du lịch cộng đồng, còn một gian nhà cả nhà sẽ dọn về sinh sống.
PHÁT TRIỂN DU LỊCH XANH Ở LAI CHÂU
Ông Lê Huỳnh Tranh, Phó Trưởng phòng Quản lý du lịch, Sở Văn Hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lai Châu, cho biết Lai Châu được thiên nhiên ban tặng một kho tàng tài nguyên du lịch vô giá, từ cảnh quan hùng vĩ đến bản sắc văn hóa đa dạng.

Trong bối cảnh xu thế toàn cầu hướng tới sự phát triển bền vững và thân thiện với môi trường, du lịch “xanh” không còn là một lựa chọn mà đã trở thành con đường tất yếu để Lai Châu phát triển. Lai Châu phấn đấu trở thành một tỉnh phát triển xanh, bền vững, văn minh và giàu bản sắc văn hóa”.
Tỉnh Lai Châu sở hữu 6 trên 10 ngọn núi cao nhất Việt Nam, bao gồm Pu Si Lung (3,083m), Pu Ta Leng (3,049m), Bạch Mộc Lương Tử (3,046m), và Tả Liên Sơn (2,993m).
Giai đoạn 2021-2025, toàn tỉnh đón trên 5 triệu lượt khách du lịch, tốc độ tăng trưởng bình quân đạt trên 30%/năm, tổng doanh thu từ du lịch giai đoạn này ước đạt gần 3.800 tỷ đồng. Tỉnh Lai Châu đề ra mục tiêu đến năm 2026 lập quy hoạch chung, quy hoạch phân khu, quy hoạch xây dựng 2 khu du lịch tiềm năng trở thành khu du lịch quốc gia (Ô Quy Hồ và Cao nguyên Sìn Hồ), 27 khu du lịch cấp tỉnh trình các cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Mục tiêu du lịch được tỉnh Lai Châu đề ra đến năm 2030, đón trên 2,4 triệu lượt khách du lịch với tổng thu từ du lịch đạt trên 2.750 tỷ đồng/năm. Lai Châu đang đẩy mạnh thu hút đầu tư vào du lịch; huy động, thu hút nguồn vốn ODA, vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ nước ngoài, viện trợ phi chính phủ và khu vực tư nhân cho phát triển du lịch.
