Những giá trị của đảo Greenland

Đảo Greenland đã trở thành tâm điểm chú ý của thế giới trong thời gian gần đây, khi Tổng thống Donald Trump bày tỏ ý định sáp nhập hòn đảo thuộc Vương quốc Đan Mạch này vào Mỹ.

Theo trang Euronews, nền kinh tế của Greenland nhỏ bé và phụ thuộc nhiều vào ngành đánh bắt thủy sản, song giá trị thực sự của đảo này lại nằm ở vị trí chiến lược và nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú. Giá trị đó có thể là động lực khiến ông Trump tìm cách thuyết phục Greenland gia nhập Mỹ, bao gồm đưa ra ý tưởng trả tiền mặt trực tiếp cho người dân Greenland.

NHỮNG CON SỐ KHÁC BIỆT TRONG “ĐỊNH GIÁ” GREENLAND

Vị trí địa lý của Greenland đóng vai trò quan trọng trong chiến lược an ninh của Mỹ. Hòn đảo này nằm ở vị trí chiến lược nằm giữa Bắc Mỹ và châu Âu và là nơi đặt căn cứ không gian Pituffik – một phần quan trọng trong hệ thống cảnh báo tên lửa và giám sát không gian của Mỹ tại Bắc Cực. Ông Trump đã từng nhấn mạnh rằng nếu Mỹ không hành động, Nga hoặc Trung Quốc có thể sẽ giành được quyền kiểm soát Greenland – điều mà Mỹ không thể chấp nhận.

Ngoài vị trí chiến lược, Greenland còn sở hữu nguồn tài nguyên khoáng sản dồi dào, đặc biệt là các khoáng sản hiếm. Theo ước tính của Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), Greenland có khoảng 1,5 triệu tấn trữ lượng khoáng sản hiếm có thể khai thác. Còn theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Đan Mạch và Greenland (GEUS), tài nguyên khoáng sản hiếm của nước này lên tới khoảng 36,1 triệu tấn.

Nghiên cứu của GEUS cũng cho thấy Greenland có 25/34 khoáng sản mà Ủy ban châu Âu (EC) phân loại là những khoáng sản hiếm và quan trọng. Đây đều là những khoáng sản được sử dụng trong các sản phẩm công nghệ cao, từ động cơ xe điện đến máy bay chiến đấu. Trong khi đó, Mỹ đang phụ thuộc nhiều vào chuỗi cung ứng từ nước ngoài đối với các khoáng sản này, đặc biệt là Trung Quốc.

Trung Quốc hiện đang chiếm khoảng 70% sản lượng khai thác khoáng sản hiếm trên toàn cầu, tương đương 270.000 tấn vào năm 2024. Điều này đặt ra một thách thức lớn cho Mỹ và các nước phương Tây trong việc đảm bảo an ninh nguồn cung khoáng sản hiếm. Greenland, với tiềm năng tài nguyên của mình, có thể trở thành một giải pháp thay thế quan trọng cho sự phụ thuộc đó.

Ngoài khoáng sản hiếm, Greenland còn có tiềm năng về dầu mỏ và khí đốt tự nhiên. Mặc dù việc thăm dò đã bị đóng băng sau lệnh cấm khoan dầu mới vào năm 2021, các ước tính trước đó của USGS cho thấy các bể trầm tích ngoài khơi của Greenland có thể chứa tới 17,5 tỷ thùng dầu và 148 nghìn tỷ feet khối khí đốt tự nhiên.

Giá trị địa chất thô của các tài nguyên khoáng sản đã biết của Greenland có thể vượt quá con số 4 nghìn tỷ USD – theo ước tính của một nghiên cứu do Diễn đàn Hành động Mỹ (AAF) công bố. Tuy nhiên, chỉ một phần nhỏ trong số đó – khoảng 186 tỷ USD – được coi là có thể khai thác thực tế dưới các điều kiện thị trường, quy định và công nghệ hiện tại.

AAF cho rằng Greenland có thể được “định giá” ở mức 186 tỷ USD, nhưng có nhiều đánh giá rất khác nhau về giá trị thực sự của hòn đảo này.

Xét về tổng sản phẩm quốc nội (GDP) khu vực tư nhân và nguồn thu thuế tiềm năng, tờ báo The Economist đưa ra mức “định giá” 50 tỷ USD cho Greenland.

Các ước tính khác dựa trên các giao dịch mà Mỹ từng có trong lịch sử, như việc Mỹ mua Alaska, Louisiana và Virgin Islands, rồi điều chỉnh giá của các thương vụ đó theo giá trị tiền tệ ngày nay.

Tờ báo Financial Times cho rằng mức “định giá” 1,1 nghìn tỷ USD có thể là phù hợp nếu dựa trên nguồn tài nguyên của Greenland, trong khi tờ New York Times đưa ra con số từ 12,5-77 tỷ USD.

Sự khác biệt giữa các “định giá” này cho thấy bản chất vô hình trong giá trị của Greenland.

NHỮNG TRỞ NGẠI ĐỐI VỚI ÔNG TRUMP

Để thuyết phục người dân Greenland, chính quyền ông Trump đã tính đến việc đưa ra các khoản thanh toán trực tiếp từ 10.000-100.000 USD cho mỗi cư dân của đảo như một cách để thuyết phục họ ủng hộ đối việc sáp nhập Greenland vào Mỹ.

Tuy nhiên, dữ liệu thăm dò ý kiến cho thấy biện pháp này có thể không hiệu quả. Một cuộc thăm dò của Verian Group vào tháng 1/2025 cho thấy 85% người dân Greenland phản đối việc ly khai khỏi Đan Mạch để gia nhập Mỹ, và chỉ có 6% ủng hộ ý tưởng này.

Tại Mỹ, ý tưởng sáp nhập Greenland vào Mỹ cũng không được ủng hộ rộng rãi. Một cuộc thăm dò của tổ chức YouGov vào tháng 1/2026 cho thấy chỉ có 8% ủng hộ việc sử dụng vũ lực quân sự để chiếm Greenland, trong khi 73% phản đối.

Theo nhà kinh tế Jacob Funk Kirkegaard của công ty nghiên cứu 22V Research, Copenhagen đã chuyển từ lặng lẽ tiếp nhận các phát biểu của ông Trump về Greenland sang việc chủ động ngăn chặn ý định đó thông qua luật pháp, các tổ chức và liên minh. Mục tiêu không phải là thắng một cuộc tranh luận với Nhà Trắng, mà là thu hẹp không gian mà Mỹ có thể hành động.

Ông Kirkegaard cho rằng Quốc hội Mỹ hiện tại đã nhạy cảm hơn với việc Tổng thống đơn phương hành động sau các sự kiện gần đây ở Venezuela. Tuần trước, Thượng viện Mỹ đã thông qua một biện pháp quyền lực chiến tranh để hạn chế hành động quân sự tiếp theo nhằm vào quốc gia Nam Mỹ này mà không có sự cho phép rõ ràng của Quốc hội.

Bởi vậy, bất kỳ nỗ lực nào của ông Trump nhằm thay đổi tình trạng của Greenland đều sẽ cần sự đồng ý của Quốc hội. Ngay cả những lời đe dọa đối với lãnh thổ của một đồng minh của Mỹ trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) cũng có nguy cơ làm suy yếu liên minh này, và đây là một ranh giới đỏ đối với nhiều nhà lập pháp Mỹ.

Theo giới phân tích Đan Mạch có thể nhượng bộ ông Trump một điều gì đó cụ thể mà không ảnh hưởng đến chủ quyền của Copenhagen. Tăng cường hợp tác quốc phòng và mở rộng phạm vi đầu tư của Mỹ vào ngành khoáng sản của Greenland sẽ cho phép Washington củng cố vị thế chiến lược của mình trong khi vẫn giữ được các thỏa thuận hiện có. Theo thỏa thuận quốc phòng Mỹ-Đan Mạch năm 1951, Washington có quyền mở rộng sự hiện diện quân sự của mình ở Greenland mà không làm thay đổi chủ quyền của đảo này.

Ông Kirkegaard cũng hoài nghi rằng một đề nghị “mua” Greenland có thể mang lại kết quả như ông Trump mong muốn. Theo nhà kinh tế này, bất kỳ đề nghị tài chính nghiêm túc nào đối với người dân Greenland gần như chắc chắn sẽ cần nguồn tài trợ từ Quốc hội Mỹ, mà đây sẽ là một việc khó trong năm 2025 – năm bầu cử giữa nhiệm kỳ – trong bối cảnh cử tri Mỹ đang không hài lòng với chi phí sinh hoạt tăng cao.