Giải trình trước Quốc hội về các nội dung đại biểu quan tâm xung quanh dự án Luật An ninh dữ liệu, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang khẳng định, cơ chế phân cấp độ rủi ro an ninh dữ liệu là trụ cột của dự thảo, bởi chỉ khi xác định đúng mức độ nguy hại mà dữ liệu có thể gây ra khi bị xâm phạm thì mới đặt ra được nghĩa vụ tương xứng, tránh bảo vệ dàn trải ở nơi rủi ro thấp nhưng lại bỏ ngỏ ở nơi rủi ro cao.
Tiếp thu kết luận Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dự thảo thiết kế 5 cấp độ rủi ro tương thích với 5 cấp độ hệ thống thông tin theo Luật An ninh mạng. Trong đó, khoản 4 Điều 8 dự thảo Luật cho phép sử dụng ngay kết quả xác định cấp độ theo pháp luật về an ninh mạng để cùng một hệ thống không phải đánh giá hai lần. Cấp độ rủi ro cũng không thay thế việc phân loại dữ liệu cốt lõi, dữ liệu quan trọng theo Luật Dữ liệu và không làm phát sinh danh mục mới mà chỉ là căn cứ để lựa chọn biện pháp bảo vệ.
Bộ trưởng Lương Tam Quang, trên cơ sở đó, nghĩa vụ được xác định theo hướng rủi ro càng thấp thì thủ tục càng đơn giản. Theo đó, dữ liệu cấp độ 1: không phát sinh thủ tục dữ liệu; cấp độ 2: chỉ cần phương án bảo vệ rút gọn và được miễn đối với hộ kinh doanh, doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ, khởi nghiệp sáng tạo; từ cấp độ 3 mới phải đánh giá tác động và kiểm toán. Còn thẩm định chỉ áp dụng với cấp độ 4, cấp độ 5 và được thực hiện chung một hồ sơ với thẩm định an ninh mạng.
Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang giải trình một số nội dung đại biểu quan tâm về dự án Luật An ninh dữ liệu. Nguồn: Quochoi.vn.
Đối với đề nghị quy định ngay trong Luật bảng tương ứng giữa hai hệ thống cấp độ, Bộ trưởng Bộ Công an đề nghị Quốc hội cho giữ phương án giao Chính phủ quy định tại khoản 12 Điều 8 vì tiêu chuẩn kỹ thuật thay đổi nhanh, nếu quy định cứng trong Luật thì mỗi lần điều chỉnh lại phải sửa luật. Khi xây dựng nghị định, Chính phủ sẽ quy định bộ tiêu chí định lượng, định tính có thể kiểm chứng để doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa tự xác định đúng cấp độ, không bị đặt nghĩa vụ vượt mức cần thiết.
Về phân định trách nhiệm giữa Bộ Công an và Bộ Quốc phòng đối với thẩm quyền quản lý Nhà nước về an ninh dữ liệu trong hoạt động dân sự, kinh tế của doanh nghiệp, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cho rằng, đây không phải là một nội dung mới mà là sự thể chế hóa Chỉ thị 57 của Ban Bí thư. Theo đó, Bộ Công an chịu trách nhiệm trước Chính phủ chủ trì quản lý Nhà nước về an ninh mạng, bảo mật thông tin, an ninh dữ liệu; Bộ Quốc phòng chủ trì quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quân sự và cơ yếu thuộc phạm vi của Bộ Quốc phòng, bảo đảm nguyên tắc một việc chỉ giao cho một cơ quan chủ trì và chịu trách nhiệm chính và thống nhất với mô hình mà Quốc hội đã thông qua trong Luật An ninh mạng 2025.
Bộ trưởng Lương Tam Quang nhấn mạnh, tiêu chí phân định là tính chất của dữ liệu, không phải là tính chất của doanh nghiệp. Vì vậy, quy định trong dự thảo Luật không làm thay đổi quyền trách nhiệm của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an trong bảo đảm an ninh dữ liệu.
Về mật mã an ninh và mật mã kháng lượng tử, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, dự thảo đã nêu rõ mật mã an ninh không thay thế mật mã cơ yếu và cũng không làm thay đổi vai trò của cơ quan mật mã quốc gia, của Ban Cơ yếu Chính phủ mà là lớp bảo vệ bổ sung, độc lập về kỹ thuật. Việc quy định về xây dựng mật mã an ninh, mật mã kháng lượng tử nhằm thể chế hóa Chỉ thị 57 của Trung ương về Đề án chiến lược bảo vệ an ninh mạng, an ninh dữ liệu được Bộ Chính trị thông qua ngày 02/10/2026 và bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.
Dự thảo bám sát Kết luận 274 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XVI, theo đó mật mã an ninh trước mắt chỉ sử dụng trong ngành công an và sử dụng là các kênh liên lạc giữa cơ quan an ninh, tình báo, thực thi pháp luật của Bộ Công an với các đối tác mà chúng ta có hợp tác. Việc mở rộng chỉ được xem xét, đánh giá hiệu quả, tính an toàn, sự phối hợp của Ban Cơ yếu Chính phủ và do Thủ tướng Chính phủ quyết định. Còn đối với dữ liệu không thuộc bí mật Nhà nước thì việc sử dụng hoàn toàn tự nguyện.
Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cũng cho biết: “Với tinh thần cầu thị, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ phối hợp chặt chẽ với Thường trực Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội tiếp thu đầy đủ các ý kiến của các vị đại biểu, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước khi hoàn thiện dự thảo Luật, bảo đảm Luật vừa bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia, vừa tạo môi trường pháp lý an toàn, thuận lợi cho phát triển kinh tế số cũng như đảm bảo tiến độ để trình Quốc hội xem xét, thông qua”.
